audiohub.gr

Μετά από πραγματικά πολύ καιρό, την Τετάρτη 27 Οκτωβρίου θα επισκεφτώ το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με αφορμή την συναυλία της Staatskapelle Berlin υπό την καθοδήγηση του Daniel Barenboim σε έργα Μπραμς και Σούμαν. Τα έργα που θα παιχτούν την Τετάρτη είναι η Συμφωνία αρ. 1 σε σι ύφεση μείζονα του Robert Schumann και η Συμφωνία αρ. 1 σε ντο ελάσσονα του Johannes Brahms. Όποιος ενδιαφέρεται να συμπέσουμε στο διάλειμμα και να μοιραστούμε εντυπώσεις, ας δώσει το στίγμα του!

FYI, εισιτήρια υπάρχουν ακόμα για όλες τις παραστάσεις (αν και περιορισμένα), στις γνωστές τιμές.
Το πρόγραμμα όλων των ημερών έχει ως εξής:
27.10
Robert Schumann: Συμφωνία αρ. 1 σε σι ύφεση μείζονα, έργο 38, «της Άνοιξης»
Johannes Brahms: Συμφωνία αρ. 1 σε ντο ελάσσονα, έργο 68
29.10
Robert Schumann: Συμφωνία αρ. 2 σε ντο μείζονα, έργο 61
Johannes Brahms: Συμφωνία αρ. 2 σε ρε μείζονα, έργο 73
30.10
Robert Schumann: Συμφωνία αρ. 3 σε μι ύφεση μείζονα, έργο 97, «του Ρήνου»
Johannes Brahms: Συμφωνία αρ. 3 σε φα μείζονα, έργο 90
31.10
Robert Schumann: Συμφωνία αρ. 4 σε ρε ελάσσονα, έργο 120
Johannes Brahms: Συμφωνία αρ. 4 σε μι ελάσσονα, έργο 98

Αποφευγω ακομα και να κοιταω τις αναρτησεις σχετικα με την κλασσικη, υποφερω απο μακρια.. Πως ηταν?

Παρ' ότι τα είπαμε και προφορικά με τον Παναγιώτη, γράφω κι εδώ πως η όλη παράσταση ήταν textbook: μια εξαιρετικά καλοκουρδισμένη ορχήστρα που ήξερε πολύ καλά το ρεπερτόριο κι ένας μαέστρος σε πλήρη έλεγχο του έργου, όλοι μαζί απέδωσαν τα προσδοκώμενα ως μετρονόμος! Υψηλού επιπέδου εμπειρία, που σίγουρα δικαιώνει τον τίτλο της σειράς "Μεγάλες Ορχήστρες - Μεγάλοι Μαέστροι", χωρίς ωστόσο να αφήνει την επίγευση της φαντασμαγορίας που ενδεχομένως να βρίσκει κανείς σε άλλες ερμηνείες. Θα έλεγα πως η τελική εντύπωση κλείνει γύρω από την εικόνα της σιγουριάς και της ερμηνευτικής αρτιότητας.

Ως πόσο την επιλογή των έργων επίσης πολύ ενδιαφέρουσα η αντίστιξη μεταξύ του σχεδόν frivole Ανοιξιάτικου Ρομαντισμού της πρώτης του Schumann και του λυτρωτικού ξεσπάσματος της 1ης Συμφωνίας του Brahms, που γράφτηκε με τη σκιά του Beethoven να πέφτει βαριά πάνω του (πήρε στον Brahms 20 χρόνια για να την ολοκληρώσει και να βρει τα κότσια να παρουσιάσει επειδή τον θεωρούσαν διάδοχο του Λούντβιχ Βαν). Και τα δύο έργα εκτελέστηκαν άψογα, δίνοντας το στίγμα μιας εποχής η οποία κινήθηκε μεταξύ της ποιητικής απόλαυσης και της ηρωικής χειρονομίας, δύο ιδέες που εκπροσωπήθηκαν αντιστοίχως από τα δύο αυτά έργα. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, ο Barrenboim επέλεξε και για τα δύο μέρη να δώσει εύφημο μνεία στα πνευστά και στα τύμπανα. Δεν ξέρω αν εδώ κρύβεται κάποιο ειδικό κουτσομπολιό για γνώστες, εγώ προσωπικά δεν είμαι τόσο καταρτισμένος.

Τέλος, μένοντας πιστός και στο κάψιμο που μας δέρνει, να συμπληρώσω με τον τρόπο που ακούστηκαν οι θέσεις ακρόασης στην τρίτη σειρά από τον μεσαίο διάδρομο στην πλατεία. Ελλείψει άλλων θέσεων που συνήθως προτιμώ ήταν η πρώτη φορά που επέλεξα αυτές τις θέσεις, οι οποίες είναι αρκετά κοντά στις πρώτες (διακεκριμένες) του διαδρόμου. Οι τελευταίες υποτίθεται ότι έχουν την ιδανική ακουστική συμπεριφορά, παίρνοντας ισορροπημένες ποσότητες απ' ευθείας ήχου και ανακλάσεων (που βγαίνουν περισσότερο ως φόρτιση της αίθουσας), έτσι θεώρησα πως τρεις σειρές πιο πίσω θα άκουγα κάτι αντίστοιχο. Τούτο πράγματι συνέβη, ωστόσο οι θέσεις αυτές ήταν τόσο μακριά από τη σκηνή ώστε η εικόνα της ορχήστρας γινόταν αξιοσημείωτα στενή ―σχεδόν σημειακή (το αντίστοιχο της μονοφωνικής, για το δικό μας χόμπι)― ενώ ειδικά στον Schumann έφτασε να ακούγεται και σημαντικά χαμηλόφωνα. Ως εκ τούτου, δεν θα πρότεινα αυτήν την επιλογή σε κανέναν, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αμιγώς ορχηστρικά έργα .

Για να επεκτείνουμε λίγο αυτήν την κουβέντα, πιστεύω ότι για την πλατεία οι πλέον ενδιαφέρουσες θέσεις βρίσκονται στο κεντρικό διάζωμα, στη ζώνη μεταξύ του κεντρικού διαδρόμου μέχρι και 5-6 σειρές από την σκηνή, όπου κανείς παίρνει πολύ περισσότερο απ' ευθείας ήχο και, εκ των πραγμάτων, πολύ πιο ανοιχτή εικόνα. Από εκεί και πε΄ρα, κανείς τουικάρει ανάλογα με την ορχήστρα: όπως σωστά σημείωσε ο Παναγιώτης στην κουβέντα μας, όταν υπάρχει κάποιος σολίστας (πιάνο, βιολί κ.λπ.) επιλέγουμε τις θέσεις από αριστερά όπου παίζει εκείνος/η. Αντιθέτως, τα πράγματα γίνονται λίγο πιο δύσκολα όταν υπάρχει αμιγώς ορχήστρα: με μια πρώτη σκέψη ίσως να επέλεγα την δεξιά πλευρά όπου βρίσκονται όλα τα mezzo όργανα, μιας και τα μπάσα θα έχονται από πίσω ενώ τα (πρίμα) βιολιά έχουν τον τρόπο τους να ακούγονται όποτε χρειαστεί. Όλα τούτα όμως δεν είχαν καμία σημασία στο πίσω διάζωμα, όλα μπλέκονταν αρμονικά σε ένα σύνολο που, όπως είπα, ακουγόταν σχεδόν μονοφωνικά.

Ειδική μνεία αξίζει να γίνει στα θεωρεία, ιδίως τα πρώτα πλαϊνά, όπου ο όγκος της αίθουσας και το γεγονός ότι παίρνεις σημαντική ποσότητα πρώτων ανακλάσεων αφήνει περιθώριο για διάφορες ενδιαφέρουσες χρονοκαθυστερήσεις, οι οποίες περνάνε ακουστικά ως bloom. Η συζήτηση αυτή ξεκίνησε την εποχή που δούλευα στον αρχιτέκτονα Μάνο Περράκη, που είχε εμπλακεί στην οριστική μελέτη του κτιρίου και είχε συνεργαστεί για την ακουστική της αίθουσας Χ. Λαμπάκη με το γραφείο Θ. Τιμαγένη,* και ο οποίος μου έδινε τα εισιτήριά του όταν δεν σκόπευε να πάει ο ίδιος. Μέσα στα χρόνια παρατήρησα πως τις αντίστοιχες θέσεις επέλεγαν και άλλοι ώριμοι μουσικόφιλοι που γνωρίζω από τον κλάδο, όπως ο Πολιτικός Μηχανικός Νικόλαος Χρονέας που καθόταν στα αντίστοιχα θεωρεία από τα δεξιά του κεντρικού. Εδώ να σημειωθεί πως στα θεωρεία σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ψηλές καρέκλες οι οποίες δημιουργούν ένα είδος ακουστικού φράγματος πίσω από το κεφάλι των ακροατών, κάτι που δεν ισχύει στην πλατεία.

Γενικά το ζήτημα του πώς παίζουν οι αίθουσες εμπράκτως και όχι μόνο θεωρητικά είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, που νομίζω πως είναι πολύ ανάλογη με αυτήν που κάνουμε για τα στερεοφωνικά. Προσωπικά, εγώ έχω επισκεφτεί μόνο πολύ συγκεκριμένες αίθουσες: το Μέγαρο Αθηνών, την παλιά και την νέα Λυρική, και στο εξωτερικό την Salle Pleyel στο Παρίσι. Ο φίλος που ήταν μαζί μου στην παράσταση μόλις είχε γυρίσει από την Φιλαρμονική του Βερολίνου και, χωρίς να είναι audiophile, παρατήρησε πως ο ήχος εκεί ακουγόταν πολύ πιο διάχυτος - λογικό, μιας και η φιλοσοφία της αίθουσας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα παραβολικά κάτοπτρα της οροφής. Είμαι λοιπόν περίεργος αν κάποιοι από εμάς που διαβάζουν αυτό το σημείωμα έχουν κάτι να προσθέσουν στη συζήτηση!

Ποιος ξέρει, ίσως εδώ να υπάρχει ένα νήμα στο ξεκίνημα...
________________________________________
* Για την ιστορία, το κτίριο του Μεγάρου Μουσικής μελετήθηκε από τον Eμμανουήλ Bουρέκα (1973-79) (οριστική μελέτη «E. Bουρέκας E.Π.E.» και Hλίας Σκρουμπέλος) και σύμβουλο ακουστικής τον Heinrich Keilholz, ενώ η μελέτη του Μεγάρου τροποποιήθηκε και πήρε την μορφή που γνωρίζουμε κατά την μελέτη εφαρμογής που εκπονήθηκε από τα γραφεία "K. Kυριακίδη και Συνεργάτες A.E. – N. Σχολίδης" και «Oμάδα Mελετών B. K. Σγούτας E.Π.E. (B. Σγούτας, Θ. Στρογγυλός, Σ. Tζανετάτου). Η εμπλοκή των γραφείων Τιμαγένη και Περράκη γίνεται σε αυτήν την φάση.

Γενικά το ζήτημα του πώς παίζουν οι αίθουσες εμπράκτως και όχι μόνο θεωρητικά είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, που νομίζω πως είναι πολύ ανάλογη με αυτήν που κάνουμε για τα στερεοφωνικά. Προσωπικά, εγώ έχω επισκεφτεί μόνο πολύ συγκεκριμένες αίθουσες: το Μέγαρο Αθηνών, την παλιά και την νέα Λυρική, και στο εξωτερικό την Salle Pleyel στο Παρίσι. Ο φίλος που ήταν μαζί μου στην παράσταση μόλις είχε γυρίσει από την Φιλαρμονική του Βερολίνου και, χωρίς να είναι audiophile, παρατήρησε πως ο ήχος εκεί ακουγόταν πολύ πιο διάχυτος - λογικό, μιας και η φιλοσοφία της αίθουσας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα παραβολικά κάτοπτρα της οροφής. Είμαι λοιπόν περίεργος αν κάποιοι από εμάς που διαβάζουν αυτό το σημείωμα έχουν κάτι να προσθέσουν στη συζήτηση!

Ποιος ξέρει, ίσως εδώ να υπάρχει ένα νήμα στο ξεκίνημα...
________________________________________
* Για την ιστορία, το κτίριο του Μεγάρου Μουσικής μελετήθηκε από τον Eμμανουήλ Bουρέκα (1973-79) (οριστική μελέτη «E. Bουρέκας E.Π.E.» και Hλίας Σκρουμπέλος) και σύμβουλο ακουστικής τον Heinrich Keilholz, ενώ η μελέτη του Μεγάρου τροποποιήθηκε και πήρε την μορφή που γνωρίζουμε κατά την μελέτη εφαρμογής που εκπονήθηκε από τα γραφεία "K. Kυριακίδη και Συνεργάτες A.E. – N. Σχολίδης" και «Oμάδα Mελετών B. K. Σγούτας E.Π.E. (B. Σγούτας, Θ. Στρογγυλός, Σ. Tζανετάτου). Η εμπλοκή των γραφείων Τιμαγένη και Περράκη γίνεται σε αυτήν την φάση.

Αν θες ανοιξε ενα νημα για αιθουσες και θεατρα Αγγελε. Θα μπορουσαμε να καταθεσουμε εντυπωσεις αισθητικης και ακουστικης.