Καμπύλη ακουστότητας & σχεδιασμός Ηχείων
Posted: Mon Nov 11, 2019 10:15 pm
Οπως θα ξερετε, η καμπύλη ακουστότητας Fletcher-Munson δείχνει ότι αντιλαμβανόμαστε τις συχνότητες της μουσικής ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΆ σε κάθε επίπεδο έντασης της αναπαραγωγης της.
(Για όποιον ξέχασε το Loydness που είχαν οι παλαιοί ενισχυτές, ας δει εδώ: https://en.wikipedia.org/wiki/Equal-loudness_contour)
Εξηγεί γιατί αυξάνοντας το ποτενσιόμετρο της έντασης, το άκουσμα γίνεται και πλουσιότερο, το σύστημα αποκτά εκτος απο δυναμικά και μπάσα, "αερα" κλπ. Και αντίθετα γιατί σε πολυ χαμηλές εντάσεις το πανάκριβο στέρεο τείνει να ακούγεται σαν το κινητό μας, χωρίς άκρα.
Τι γίνεται όμως όταν δεν μπορούμε να ακούσουμε σε πλήρεις εντάσεις ?
Είτε γιατί δεν θεωρούμε σωστό να ξυπνάει μέσα στα άγρια μεσάνυχτα ο γείτονας από τα τύμπανα του Mahler ...
Είτε γιατί ο ΩΡΛ λέει ότι το κεφάλι μας βουίζει ("εμβοές") από συνεχή έκθεση σε μεγάλες εντάσεις ...
Είτε γιατί κουρασμένοι απ τη δουλειά δεν θέλουμε "κριτική" ακρόαση του συστήματος αλλά να χαλαρώσουμε λιγο με την μουσική απόλαυση ...
ΠΧ Στην περίπτωση μου συνήθως ακούω την ορχηστρική μουσική σε "μέτριες" εντάσεις. Με το ψηφιακό ντεσιμπελόμετρο της RadioShack μετράω κορυφές μέχρι 85db! ενώ σε συναυλία συμφωνικής ορχήστρας οι κορυφώσεις νομίζω ότι φτάνουν τα 100-110 db!
Επομένως η αναπαραγωγή της ορχήστρας στο σπίτι υπολείπεται εντασης περίπου 35 db και αυτο σύμφωνα με την καμπύλη ακουστότητας αυτό επηρεάζει την αναπαραγωγή συγκεκριμένων ομάδων οργάνων ...
Η χαμηλότερη ένταση δηλαδή, αλλάζει ΚΑΙ τον χαρακτήρα της αναπαραγωγής, υποβαθμίζοντας τις ακραίες συχνότητες
Θεωρούσα λοιπόν ότι αυτός ο συμβιβασμός στην ένταση συνεπάγεται και "κούρεμα" κυρίως στις χαμηλές, αλλα και λιγότερο στις υψηλές αρμονικές (που με την ηλικία τις ακούμε όλο και λιγότερο).
ΟΚ, λυση για τα βράδια ειναι τα ακουστικά και την φυσικά την Κυριακή το πρωί, οι "σωστές" εντάσεις
Ενδεχομενως και η ψηφιακή ισοστάθμιση ΠΧ τα ηχεία monitor της Genelec που εχω στο pc παίζουν καθημερινα σε μέτριες εντάσεις. Για να παίξουν ομως σωστά μουσική αναγκάζομαι να προσθέτω στο λογισμικό αναπαραγωγής (JRiver) ισοστάθμιση ίση & αντίθετη της καμπύλης Fletcher-Munson (δηλ τη γνωστή ισοστάθμιση τύπου "V") με τις συνεπακόλουθες χρονικές / φασικές καθυστερήσεις κλπ !!!
---------------------------------------------------------------------------------------------
Προ ημερών όμως "έπεσα" τυχαία σε μια συνέντευξη του Alan Shaw, του σχεδιαστή των ηχείων Harbeth.
Έλεγε ότι τα διάφορα ηχεία οικιακής αναπαραγωγής ΔΕΝ αναπαράγουν με τον ίδιο τρόπο τις διάφορες συχνότητες, κάνουν ερμηνείες.
Και έλεγε ότι αυτός σχεδιάζει τις ξυλοκατασκευές κπλ μέρη των οικιακών ηχείων του, έτσι ώστε να έχουν πλήρες περιεχόμενο συχνοτήτων στις χαμηλές εντάσεις, γιατί έτσι θα παίζουν σε σπίτια !!!!!
Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε όταν μετά από βλάβη των ηχείων μου (Quad ELS63), έβγαλα από την αποθήκη τα παλιά μου Rogers LS3/5A (BBC monitors), που ήταν παροπλισμένα για πάνω από 15 χρόνια.
Αρχικά εξαφανίστηκαν από τον χώρο και μετά διαπίστωσα ότι απέδιδαν όλες τις συχνότητες της μουσικής ακόμη και σε μέτριες εντάσεις! Η ερμηνεία δηλαδή των μουσικών έργων σε μέτριες εντάσεις δεν είχε την κορύφωση της καμπύλης Fletcher-Munson στα 3,5KHz ούτε τους έλειπαν τα χαμηλά (εκτός φυσικά του γνωστού περιορισμού των πολύ χαμηλών <80 Hz)
Τελικά πια είναι η γνώμη σας ?
Τα σπιτικά ηχεία διαφέρουν στο περιεχόμενο των συχνοτητων ?
Υπάρχουν ηχεία που παίζουν έτσι ώστε να μπορούμε ακούμε το πλήρες φάσμα συχνοτήτων σε χαμηλότερες εντάσεις ? Που "ισοσταθμίζουν" δηλαδη το ακουστικό φάσμα προσθέτοντας χαμηλά κλπ η όλα αυτά είναι παραμύθι των πωλητων ?
(Για όποιον ξέχασε το Loydness που είχαν οι παλαιοί ενισχυτές, ας δει εδώ: https://en.wikipedia.org/wiki/Equal-loudness_contour)
Εξηγεί γιατί αυξάνοντας το ποτενσιόμετρο της έντασης, το άκουσμα γίνεται και πλουσιότερο, το σύστημα αποκτά εκτος απο δυναμικά και μπάσα, "αερα" κλπ. Και αντίθετα γιατί σε πολυ χαμηλές εντάσεις το πανάκριβο στέρεο τείνει να ακούγεται σαν το κινητό μας, χωρίς άκρα.
Τι γίνεται όμως όταν δεν μπορούμε να ακούσουμε σε πλήρεις εντάσεις ?
Είτε γιατί δεν θεωρούμε σωστό να ξυπνάει μέσα στα άγρια μεσάνυχτα ο γείτονας από τα τύμπανα του Mahler ...
Είτε γιατί ο ΩΡΛ λέει ότι το κεφάλι μας βουίζει ("εμβοές") από συνεχή έκθεση σε μεγάλες εντάσεις ...
Είτε γιατί κουρασμένοι απ τη δουλειά δεν θέλουμε "κριτική" ακρόαση του συστήματος αλλά να χαλαρώσουμε λιγο με την μουσική απόλαυση ...
ΠΧ Στην περίπτωση μου συνήθως ακούω την ορχηστρική μουσική σε "μέτριες" εντάσεις. Με το ψηφιακό ντεσιμπελόμετρο της RadioShack μετράω κορυφές μέχρι 85db! ενώ σε συναυλία συμφωνικής ορχήστρας οι κορυφώσεις νομίζω ότι φτάνουν τα 100-110 db!
Επομένως η αναπαραγωγή της ορχήστρας στο σπίτι υπολείπεται εντασης περίπου 35 db και αυτο σύμφωνα με την καμπύλη ακουστότητας αυτό επηρεάζει την αναπαραγωγή συγκεκριμένων ομάδων οργάνων ...
Η χαμηλότερη ένταση δηλαδή, αλλάζει ΚΑΙ τον χαρακτήρα της αναπαραγωγής, υποβαθμίζοντας τις ακραίες συχνότητες
Θεωρούσα λοιπόν ότι αυτός ο συμβιβασμός στην ένταση συνεπάγεται και "κούρεμα" κυρίως στις χαμηλές, αλλα και λιγότερο στις υψηλές αρμονικές (που με την ηλικία τις ακούμε όλο και λιγότερο).
ΟΚ, λυση για τα βράδια ειναι τα ακουστικά και την φυσικά την Κυριακή το πρωί, οι "σωστές" εντάσεις
Ενδεχομενως και η ψηφιακή ισοστάθμιση ΠΧ τα ηχεία monitor της Genelec που εχω στο pc παίζουν καθημερινα σε μέτριες εντάσεις. Για να παίξουν ομως σωστά μουσική αναγκάζομαι να προσθέτω στο λογισμικό αναπαραγωγής (JRiver) ισοστάθμιση ίση & αντίθετη της καμπύλης Fletcher-Munson (δηλ τη γνωστή ισοστάθμιση τύπου "V") με τις συνεπακόλουθες χρονικές / φασικές καθυστερήσεις κλπ !!!
---------------------------------------------------------------------------------------------
Προ ημερών όμως "έπεσα" τυχαία σε μια συνέντευξη του Alan Shaw, του σχεδιαστή των ηχείων Harbeth.
Έλεγε ότι τα διάφορα ηχεία οικιακής αναπαραγωγής ΔΕΝ αναπαράγουν με τον ίδιο τρόπο τις διάφορες συχνότητες, κάνουν ερμηνείες.
Και έλεγε ότι αυτός σχεδιάζει τις ξυλοκατασκευές κπλ μέρη των οικιακών ηχείων του, έτσι ώστε να έχουν πλήρες περιεχόμενο συχνοτήτων στις χαμηλές εντάσεις, γιατί έτσι θα παίζουν σε σπίτια !!!!!
Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε όταν μετά από βλάβη των ηχείων μου (Quad ELS63), έβγαλα από την αποθήκη τα παλιά μου Rogers LS3/5A (BBC monitors), που ήταν παροπλισμένα για πάνω από 15 χρόνια.
Αρχικά εξαφανίστηκαν από τον χώρο και μετά διαπίστωσα ότι απέδιδαν όλες τις συχνότητες της μουσικής ακόμη και σε μέτριες εντάσεις! Η ερμηνεία δηλαδή των μουσικών έργων σε μέτριες εντάσεις δεν είχε την κορύφωση της καμπύλης Fletcher-Munson στα 3,5KHz ούτε τους έλειπαν τα χαμηλά (εκτός φυσικά του γνωστού περιορισμού των πολύ χαμηλών <80 Hz)
Τελικά πια είναι η γνώμη σας ?
Τα σπιτικά ηχεία διαφέρουν στο περιεχόμενο των συχνοτητων ?
Υπάρχουν ηχεία που παίζουν έτσι ώστε να μπορούμε ακούμε το πλήρες φάσμα συχνοτήτων σε χαμηλότερες εντάσεις ? Που "ισοσταθμίζουν" δηλαδη το ακουστικό φάσμα προσθέτοντας χαμηλά κλπ η όλα αυτά είναι παραμύθι των πωλητων ?
![[inlove]](./images/smilies/inlove.gif "love")